-
-
Merhaba Abdullah Bey ;
Malesef belirttiğiniz gibi usta hatası yaşıyorsunuz. Klasik olarak lpg depoları kapasıtelerının %80 nı kadar lpg alırlar , bu miktar +- 3 lt oynayabilir.Sizin deponuzun maksımum alması gereken miktar boş depoda 35 lt dir.Sizden ricam tankınızın ölçülerini ve şamandranızın ölçülerini bana belirtmeniz.Örneğin depolar silindir depo için 315 (çap) 40 lt (kapasite) şeklindedir ; şamandaralarda yine bu ölçüde olmalı yani tankınız 315 lik ise şamandranızda 315 lik olmalı ; simit depoda 200 (yükseklik) 600 ( çap ) 40 lt (kapasite) şeklindedir ,ve bu tanka uygun şamandranın da 200 lük olması gerek.Acaba sizin tank ve şamandranız birbirine uygun mu ? Sorunlar bununla ilgili olabilir.Selamlar ...Ayrıca tankınız silindir depo ise şamandranın yerden yüksekliği de dolum için etkendir.Selamlar...Mehmet Bey merhaba,
1999 corolla 1,6 luna aracımda lovato easyfast sıralı sistem kit var, lpg kiti taktırdığımdan beri defalarca problem yaşadım açıkçası usta hatası yaşadım. Şöyle bir problemim var; lpg depomun üzerinde 45 lt yazıyor, ilk takıldığından itibaren 28 ltyi geçemiyordum, yakın zamanda yakıt şamandırası değişti, ne olursa olsun 30 ltyi geçemiyorum, en son servise gidişimde depoda çapak olabileceğini aygaz lpg kullanmamı, problem geçmezse depoyu sökeceklerini söylediler. Depo 45 lt, 30 ltyi geçmemesi normal mi ? Birde gösterge 1 dişteyken kırmızıya geçer geçmez gazı kesip benzine geçiyor, usta bunun normal olduğunu sistemin bu şekilde çalıştığını söyledi ama civarımdaki lpgli araçlarda böyle olmuyor, gösterge kırmızıya geçtikten sonra bir müddet daha gidilebiliyor, bu normal mi ? -
Merhaba Kadir Bey ;
Lütfen aracı PC ye bağlatıp resmini burda paylaşır mısınız ? Buna göre çok net açıklamalar yapabilirim.Gaz italy nın ayarı oldukça basittir ama işi bilene.Fotografı bekliyorum....Merhaba Mehmet bey,
Bir sorum olacak cevaplarsanız sevinirim.
Aracıma gasitaly sıralı sistem takıldı ama ayar konusunda hala sorun var.
Sorun şu:Aracın yakıt ayarının benzinle aynı seviyeye getirmek için tüpün + tuşu ile gazı artırınca enjektör memeleri küçük diyor.
Neyse 1.8 mm,2 mm yapıldı oda olmadı 2.2 mm oldu hala küçük diyor.
Birde debi ile ilgili diyorlar bu nedir?Tüpü ayarını yükseltemiyoruz.hata veriyor.Acaba sorun nedir?
Şimdiden teşekkür ediyorum.
ARAÇ 1996 COROLLA XEİ -
Merhaba Emre Bey ;
Sizin aracınızda kronik subab sorunu yoktur ; aracınıza 100.000 lerce km LPG ile sorunsuz binebilirsiniz.Benzin kullanımına gerek yok.Klimayı açtığınızda motor devri otomatik olarak yükselir ; benzin ecüsü klima motorunun gücünü sağlaması için ekstra gücü karşılamak için bu yola başvurur ; herşey yolunda .Selamlar... Bu arada BRC doğru tercih olmuş
herkese selamlar.
mehmet bey öncelikle dün sizinle görüştükten sonra aracımı aksamdan taner beye bıraktım şuan dönüşüm yapılıyor.
sorum olacak.
daha önce aldığım bir duyuma göre. lpg li aracın doğru kullanımda aracın motor ömrüne zararı olmaz. denildi.
özellikle akşam aracı son kullanımda varış yerine gelmeden 1 dakika önce aracı benzine alıp bu mesafede yakıt yollarının benzin ile yağlanması. kurutmaması.
sizce bu şekilde mi olmalı? yani lpg de uzun ömürlü motor için ne yapılmalı ?...
2.si ise. klima açıldığında devir 1100 civarına çıkıyor . bu bir sorun teşkil edermi eder ise ne yapılmalı
saygılar. -
teşekkürler mehmet bey
dün aksam aracı teslim aldım . kullanım keyfinden herhangi bir sıkıntı yok keyfi keyf. simit depo performans ta herhangi bir değişiklik hissetmedim. bu anlamda çok memnunum . sizede çok tesekkür ederim memnuniyetimi belirtmek isterim. taner beyde sağolsun . ayar lpg , sokağımın sonunda tavsiyeniz için sağolun. -
Kadir Bey Merhaba ;
Gönderdiğiniz resimleri inceledim.Resimlere bakarak sistemi yorumlayacak olursak ;
Öncelikle aracınızın enjeksiyon sistemi semi sequental (yarı sıralı) prensipte çalıştığı için kalibrasyon sırasında nozul ölçülerini sistem doğru hesaplayamaz .Bu nedenle sistemin nozzle küçük demesi ibaresine itibar etmeyiniz.
İkinci hata bu araçların çalışma sistemi farklı olduğu için kullanacağiniz nozul ölçüsü 1.7 mm geçmemesi lazım ; sizin yaptığınız gibi 2.2 nozzle oldukça büyük bir enjektör ucu olacaktır.
Üçüncü hata ve en bariz hata regulatör basıncınızı 0.70 yani 700 mbara ayarlamanız bu çok düşük bir basınç değeridir ; sistem zaten 500 mbar de lpgden benzine geçmesi gerekir böyle bir basınç değeri olamaz!!! reülatör basıncı 1.00 ile 1.20 civarında ayarlanır , regülatör basıncını kaç bara ayarlamış iseniz ayarlar bölümünde deyişim basıncınıda yarısını yazarak gaz bitince aracın gaza geçişi ideal standartarda olacaktır ; yani regulatör basıncınız 1.000 mbar ise geçiş için min basınç değeri 500 mbar olmalıdır.
Sonuç olarak kalibrasyon sonrasında ton benzin ms rolantide 3.00 ms ise ton gaz ms 4.00 olmalıdır ; bu aracınızın ideal nozzle ve basınç değerlerinde olduğunun göstergesidir.
Tavsiyem aracınızı götürdüğünüz servisi değiştirmeniz yönünde olacak ,bu kadar bariz hatalar yapan servisi de lütfen bağlı bulunduğu distiribütöre bildiriniz.Hem dönüşüm için para ödeyin hem de bu tip bariz hatalar yapan bir servis ile sorununuzun çözümü için uğraşın ; hiç mantıklı değil.Geçmiş olsun...Merhaba Mehmet bey,
Bir sorum olacak cevaplarsanız sevinirim.
Aracıma gasitaly sıralı sistem takıldı ama ayar konusunda hala sorun var.
Sorun şu:Aracın yakıt ayarının benzinle aynı seviyeye getirmek için tüpün + tuşu ile gazı artırınca enjektör memeleri küçük diyor.
Neyse 1.8 mm,2 mm yapıldı oda olmadı 2.2 mm oldu hala küçük diyor.
Birde debi ile ilgili diyorlar bu nedir?Tüpü ayarını yükseltemiyoruz.hata veriyor.Acaba sorun nedir?
Şimdiden teşekkür ediyorum.
ARAÇ 1996 COROLLA XEİ -
Merhaba Emre Bey ;
BRC ve Ayar Otogaz İstanbul Avrupa yakası için ideal tercih. Memnuniyetinizin daim olmadı dileğiyle ,lpg'li güzel günler dilerim .Faydam olduysa ne mutlu bana.Selamlar...teşekkürler mehmet bey
dün aksam aracı teslim aldım . kullanım keyfinden herhangi bir sıkıntı yok keyfi keyf. simit depo performans ta herhangi bir değişiklik hissetmedim. bu anlamda çok memnunum . sizede çok tesekkür ederim memnuniyetimi belirtmek isterim. taner beyde sağolsun . ayar lpg , sokağımın sonunda tavsiyeniz için sağolun. -
Teşekkürler Mehmet Bey
Söylediklerinize dikkat edeceğim
Hayırlı İşler...
-
Mehmet Bey
Öncelikle saygılar sunuyorum...
Çok önemli konularda güzel sorulara doyurucu cevaplar vermişsiniz... Allah razı olsun.
2011 model 1,33 comfort corollam var.
Benim maruzatım
şu an Kayseri de ikamet ediyorum. Aracıma lpg taktıracağım. Burada yazılanları dikkate alarak BRC taktırmaya karar verdim.
İnternetten edindiğim bilgiye göre bir kaç tane servis var. Hangi bayiye taktırayım beni yönlendirirseniz çok sevinirim. Bir an önce lpg taktırmak istiyorum.
Selamlar... -
Merhaba Osman Bey;
Insanlara yardımcı olabılıyorsam ne mutlu bana.Kayserı'de referans olacagım adres DEMPA 'dır. Fırma yetkılısı Abdullah Bey'ı pazartesı arayıp konu hakkında da bılgı verecegım , gereklı ozenı gostereceklerınden emınım.Sımdıden Lpglı guzel gunler dılerım... -
Mehmet bey, cevap verdiğiniz kişilerden teşekkürü unutanlar var ise, onlaeın yerine ben teşekkür ederim
-
Nezaketınızden dolayı ben tesekkur ederım
-
Merhaba Osman Bey;
Insanlara yardımcı olabılıyorsam ne mutlu bana.Kayserı'de referans olacagım adres DEMPA 'dır. Fırma yetkılısı Abdullah Bey'ı pazartesı arayıp konu hakkında da bılgı verecegım , gereklı ozenı gostereceklerınden emınım.Sımdıden Lpglı guzel gunler dılerım...
Mehmet Bey çok çok teşekkür ediyorum.Ben o zaman pazartesi günü gidiyorum Demp'ya... -
Mesajınızdan sonra DEMPA'dan Abdullah Bey'ı aradım , forum arkadasım yarın gelecek dedım aracınızla ılgılı bılgı de verdım, sızı beklıyorlar.Sımdıden hayırlı olsun.Gorusmek uzere...
-
Mehmet bey, cevap verdiğiniz kişilerden teşekkürü unutanlar var ise, onlaeın yerine ben teşekkür ederim
-
bılgı paylastıkca deger kazanıyor, tum forundas arkadaslarıma tesekkur edıyorum.Herkese selamlar, saygılar...
-
herkese selamlar hayırlı haftalar.
lpg takılalı 1 hafta olacak. dün aksam 400 kg yükle . düşük yakıtla(lpg) 2. viteste yüksek devire çıkasım tuttu. araç 85-90 km civarı sarsılarak benzine geçti lpg kapandı . deviri düşünce lpgye geçmedi ben düğmeden aç kapa yaptım. servisi aradım biraz önce aksam bir kontrol yapacaklar. iyiki ikametime yakın biryerde dönüşüm yaptırmısım . bu tarz bakım ve kontrollerde vaktim gitmiyor. bu arada aksam durumu kontol edecekler fakat bir problemmidir. yoksa normal bir durummudur . Mehmet bey ?
saygılar -
Arkadaşlar Merhaba ;
Başka bir forum sitesinde sorulan bir soruya verdiğim detaylı yazımı burda paylaşıyorum ,umarım faydalı olur.Yazının başında biraz sinirliyim ama beni biraz kızdırdılar ,sinirlenmemin nedeni budur Herkese iyi forumlar...
Senin bu dünya'da yaşadığın gün sayısı kadar benim lpg dönüşümü yaptığım araç var.Bu sebeble söylediklerine dikkat et... '' adam gıbı cıkar savunmanı yaparsın '' DEMİŞSİN Lütfen bu saatten sonra Adamlığı senden öğrenmeyiz,savunma yapacak bir durumda yok ,mahkemede değiliz.Polemiği bırakıp konuya bakarsak .Yazdığınız mesajlara güldüm Çünkü komik şeyler yazmışsınız.
Arakadaş demiş ki TÜRK MALI olsun diye Atiker taktırdım.Yahu bir kere bırak tercih ettiğin lpg kitini bindiğin araba ,cebindeki telefon ,kullandığın bilgisayar vs vs vs hemen hemen herşey ithal,bu mudur milliyetçilik? Ayrıca atikerin kullandığı enjektörler waltek yani ithal selenoıd valfli enjektör ,yazılımı AEB ,ithal yazılım ; yani bu milliyetçilik açısından bakarsak takılan her kitin parası yurt dışına gidiyor.Sonra çıkıp Türk malı diye atiker taktırdım dersen gülerim
Bir de neye güldüm .. way ben OBD li atiker taktırdım BRC li eniştem peşimden gelemiyor , ya hu buna da gülünür EOBD li Atiker in özelliği ne ? Piyasada bilinenin aksine EOBD Lİ KİTLER MÜŞTERİYİ KANDIRAN ,UYUTAN BİR SİSTEMDİR. EOBD li kit bağlantılarında aracın K-LİNE ya da CAN-BUS özelliğine göre eobd bağlantısı yapılır ,bu bağlantı ile aracın LFT ve SFT değerli anında lpg yazılımında gözükür ve bu değerlere göre ayar yapılır fakat EOBD aktif edildiğinde sistem ayarı yapan ustaya şunu sorar ;
*Sadece LPG de mi ?
*Herzaman mı ?
Bu soru nedir biliyor musunuz ? Araç herhangi bir neden dolayı arıza lambasını yaktığında sistemin sürücünün bu arızayı görmeden kayıtlı arızayı silmesidir.Örneğin araç p0401 -402 ....P404 gibi silindir tekleme arızası verdi ya da P0171 ya da P0172 Fakir - Zengin yakıt karışım arızası verdi ama OBD li akıllı kitlerde siz bu arızayı görmeden sistem otomatik olarak bu arıza kodlarını silecektir yani SÜRÜCÜYÜ UYUTACAKTIR. Sonra araç sahibi de çıkıp vay benım kıtım obd li kesinlikle arıza lambası yakmıyor diye övünecektir ; işte buna gülünür
Konu atiker ile BRC yi kıyaslamak değil zaten her ikisi farklı kulvarların ürünleri kıyaslama yapmak zaten mantıklı olmaz.Honda ile Cherry yi kıyaslamak gibi bir şey ama her ikisinin de müşterisi farklı ; isteyen istediğini tercih eder ,kimse de karışamaz.
Diğer konu olan 30.000 km konusu teknik bir konu , burda uzun uzadıya anlatmaya kalkarsak sayfa sayfa yazı yazmam gerek.
Özetle yeni civiclerin motor yapıları ile bir önceki civiclerin motor yapıları oldukça farklı bu araçlarda Tekrar söylüyorum ; atiker ya da batiker ya da xtiker farketmez tüm selenoıd valfli enjektör kullanan alt sınıf lpg sistemlerini yeni civice montaj yaptırısanız 30.000 km sonra üst kapağı açtırdığınızda subabların bastığı baga yüzeylerinde büyüme ve silindir kapağında çökme meydana geldiğini görebilirsiniz.Bu araçların yanma oranları çok hassas ; basit bir örnek verecek olursam 2011 model i-vtec civic'in lpg kalibrasyonunu EOBD cihazı kullanarak yolda 10 dakıka içerisinde tamamlarım.Bu kalibrasyon o kadar hassas olur ki LFT(long fuel trim) ve SFT (short fuel trim) değerleri nerdeyse 0.0 (sıfır nokta sıfır ) değerine gelir ki bu değerler 0 hata demektir ki araç bunu benzinde bile zor yakalar fakat yeni civic'in lpg kalibrasyonunu yapmam nerdeyse 30 dakıka mı alıyor çünkü subab zamanlaması çok değişken ; araç ani fakirleşmelere devamında zenginleşmeye başlıyor ,benzinde bile bu değerler çok değişken bunları lpgye adapte etmek benı oldukça uğraştırıyor ( ki ben bu konuda lpg bayilerine eğitim veren birisiyim) .Bu kadar uğraşı plug and drive gibi üst sınıf bir yazılımla ve de elektronik enjektör ile yapmakta ben zorlanıyorsam ; varın gidin bu yazılımı selenoıd valfli yani yazar kasa mürekkep sistemine sahip bir enjektör ile nasıl yapacaklar bilemiyorum.
Lpg sistemlerinin mantığını anlayabilmemiz için öncelikle aracımız benzinde nasıl çalışıyor bunu anlamamız gerekiyor.Çok fazla teknik kelime ve detaya girmeden basit açıklamalarla konuyu anlatmaya çalışayım.Aracımız benzinde çalışırken bir çok sensörden veri alır.Bu sensörlerden (motor ısı sensörü ,hava emiş sensörü ,manifolt basınç sensörü, oksijen sensörü... vs vs vs ) aldığı verilere göre motora yakıt püskürtülür.Örneğin kışın motor -20 derecede iken motor ısı sensörü bu veriyi benzin ECÜ süne yolar ve Ecü anlar ki fazla bir yakıta ihtiyaç var ,bu durumda motora gönderilen yakıt miktarı değişir.Yani basitçe biz neden yazın T-SHORT giyiyoruz ya da neden sıcakta daha fazla su içiyoruz ... aynı mantıkla örnekleyebiliriz.
Benzin ecüleri bu verileri toparlayarak yanma odasına yakıt püskürtür ,motorda yanma meyda gelir ve yanan gaz en son nerden çıkar ? Eksozdan.Eksozdan çıkmadan önce yanma durumunu ölçen bir sensör var ,bu sensörün ismi oksijen sensörüdür.Oksijen sensörü motordaki yanmanın durumunu ölçer ve aracın benzin ecüsüne bu değeri gönderir.Örneğin oksijen sensörü motordaki yanma oranını ölçtü , yanma oranı %3 fazla(zengin) olsun.Bu durumu aracın benzin ecüsüne bildirir ve benzin ecüsü bu veriyi aldıktan sonra bir sonraki döngüde yakıtı %3 az gönderir ,motorda yine yanma meyda gelir oksijen sensörü yanma oranını ölçer ve bu sefer -%2 kısık (fakir) olduğunu yine benzin ecüsüne gönderir ,benzin ecüsü bir sonraki döngüde yakıtı %2 açar ve bu döngü sürekli böyle devam eder.Yani OEM benzin ecüsü yanma oranını sürekli bir aralığın içinde tutmaya çalışır .Bu oran araçtan araca ,motordan motora göre değişir.
2000 model bir civicte bu hata oranı +- 20 ise 2010 honda'da bu oran +- 10 dur. Yani yeni nesil motorlarda hatayı kaldırma aralığı ve buna bağlı olarak motor yapıları günden güne hassaslaşmaktadır.Bu olayı ben hep şu şekilde özetliyorum.Kimi insana LAAAN dersiniz çok kızar ,sinirlenir bu arkadaşın hatayı kaldırma oranı dardır ; kimi adama hakaret edersiniz gülüp geçer bu adamın hatayı kaldırma aralığı oldukça geniştir araçların EURO 3 EURO 4 EURO5 motor olmalarını da bu örneğe benzetebiliriz.Euro5 motorların emisyon oranları günden güne hassaslaşmakta ,hatayı kaldırma aralıkları iyice daralmakta ,işte bu sebeblerden dolayı yeni nesil araçlarda lpg kaynaklı sorunlar artmakta.
Konuya tekrar dönüş yaparsak ; yukarda gördüğümüz gibi OEM Benzin ecüsü sürekli bir aralıkta yanmayı kontrol ediyor ve yanma oranları bu aralığın içinde kaldığı için sistemde herhangi bir arıza meydana gelmiyor.Şimdi benzinli bir araca lpg montajı yapalım...
Araca lpg dönüşümünü gerçekleştirdik Sistem otokalibrasyon ile benzin işletim sisteminden aldığı bazı verileri yorumlayarak LPG de bir yakıt haritası oluşturdu ve aracımız artık LPG ile çalışmakta.Araç lpg de çalışırken benzin enjektörlerinin elektiriği kesildi yani benzin enjektörleri uyutuldu ve fakat araçtaki tüm sensörler yine devrede .OEM Benzin ecüsü hala çalışmakta ve aracın benzin ile devam ettiğini düşünmekte fakat araca artık sadece LPG gönderilmekte.Oksijen sensörü yine devrede (yukarda ne işe yaradığını anlatmıştım) ve yanma oranlarını yine ölçmekte.Motora LPG gönderilmeye devam ediyor ve sensör motordaki yanmayı ölçüyor ve bir bakıyor yanma oranı %-20 fakir ,bu durumu hemen aracın benzin ecüsüne bildiriyor ,benzin ecüsü bu veriyi öğrenince araca %20 fazla yakıt gönerilmesi gerektiğini düşünüyor ve benzin enjektörlerine bu sinyali yolluyor fakat araç lpg de olduğu için yakıt artmıyor ,motor hala fakir karışım ile çalışmaya devam ediyor ,oksijen sensörü yine ölçüme devam ediyor ve bakıyor ki yanma oranı hala %-20 fakir bu durumu yine benzin ecüsüne bildiriyor ,benzin ecüsü yanma oranını artırmak için yakıtı %20 artırmalıyım diyor ama ne fayda
Lpg ye müdehale edemiyor ve bu durumda motor %_20 fakir karışım ile çalışmaya devam ediyor.Böyle bir durumda motorda 2 temel sorun meydana geliyor ; bunlardan birincisi mekanik sorun ,diğeri ise elektronik sorun .
1.Mekanik Sorun : ( Basit ifadeler ile anlatacağım ,lütfen biri çıkıp vay ısı ayrı vay sıcaklı ayrı , bu terimler yanlış demesin)
Yanma odasında bulunan emme ve eksoz subablarının bu odada meydana gelen ısıya belli bir dereceye kadar mukavemet etme durumu var.Araçlardaki bu subablar günden güne hassaslaşmakta ,çünkü emisyon oranları hassaslaştıkça araç üreticilerinin de kullandığı malzemeler farklılık göstermeye başlıyor.2000 model bir aracın kullandığı subab ile 2012 model bir aracın kullandığı subabların yapıları birbirinden farklıdır. Konuya dönecek olursak örneğin araç benzinde iken yanma odasının ısısı en fazla 80 derece olsun subabların ise ısıya dayanma derecesi 100 derece olsun , araç benzinde iken yanma oranı 80 dereceyi geçmediği için subablarda ,subab yataklarında vs vs herhangi bir sorun meydana gelmiyor ; araç LPG de iken lpg nin doğası gereği bu ısı 90 dereceye çıkacaktır ve fakat subabın dayanma derecesi 100 olduğu için herhangi bir sorun meydana gelmeyecektir ; fakat yukardaki örnekte olduğu gibi şayet gaz ayarı yanlış ise yanma odasının ısısı fakir karışımdan dolayı artacaktır ve 90 drece olması gereken ısı 110 dereceye çıkacak ve subablar zamanla aşınacaktır.Böyle bir durumda motor ömrümüz zamanla kısalacaktır.
2.Elekronik Sorun : Benzin Ecülerinin 2 temel hafızası ya da yakıt döngüsü vardır .Bunlar LFT /Long Fuel Trim) ve SFT dediğimiz Short Fuel Trimlerdir.Yani kısa yakıt döngüsü ve uzun yakıt döngüsü .Basitçe kısa yakıt döngüsü SFT biraz önceki örnekte anlattığım anlık olarak değişen oksijen sensörünün benzin ecüsüne gönderdiği verilerdir ; yani yakıt +3 fazla - 2 kısık vs vs
Uzun yakıt döngüsü ise LFT benzin ecüsünün bu anlık değerlere göre yani SFT ye göre belirlediği temel değerdir.Sorunsuz çalışan bir araçta LFT ve SFT +- 5 aralığındadır. Fakat yukardaki örnekte ne olmuştu araç %-20 fakir ile çalışmaktaydı ,bu durumda benzin ecüsü yakıtı %20 açmalıyım ,açmalıyım ,açmalıyım ,açmalıyım diyordu fakat açamıyordu bu durumda %+20 açmalıyım değerini LFT değeri olarak algılıyor ve kaydetmiş oluyordu.
Şimdi bir adım daha ileri gideceğiz.Motorları open loop ve closed loop denilen iki döngüsü var yani açık döngü ve kapalı döngü .Kapalı döngüde motor sürekli oksijen sensörünün verilerini dikkate alarak yakıt düzenlemesi yapar fakat open loopta araç oksijen sensörünün değerlerine göre değil LFT ye göre yakıt düzenlemesi yaparçPeki araç ne zaman opeen loop'a geçer? Genelde siz araca ani dip gazlar yaptığınızda ya da sabah soğuk motorda araç open loopta çalışır yani bu iki durumda da yakıt ayarı yapamaz çünkü ayar yapayım derken motora zarar verebilir.Özetle daha önceki sağlıklı değer olan LFT yi kullanır ,burdan da anlıyoruz ki araçların bir tane LFT değeri olmaz ,birden çok LFT değeri olacaktır yani aracın çalışma durumuna göre LFT değerleri farklılık gösterir ,rolantide LFT farklı ,hareket halinde LFT farklı dip gaz yaptığınızda LFT farklıdır.
Yukardaki örneğe döncek olursak %20 LFT değerine sahip bir araç ( ki bu değere yanlış lpg kalibrasyonu neden olmuştu) sabah soğuk motorda çalıştırıldığında birde araca gereksiz yere %20 fazladan benzin gönderecek ve arac bu fazla benzinden dolayı boğulacak gaz yemeyecek ve hatta hareketv edemeycektir ,araç lpg ye geçtiğinde bir anda roketleyecek bütün sorunlar ortadan kalmış gibi gözükecek ama sorun büyük!!!Araç sahibi lpg montajı yaptırdığı yere gidecek ; Usta bu araba sabahları gaz yemiyor diyecek ... Usta ise abi bu sıralı gazzz ; sabah benzinle çalışır beni alakadar etmez gaza geçince sorun var mı diyecek ; müşteri gaza geçince sorun yok sabah var dediğinde abi sen ozaman arabanı servise göster diyecek.Müşteri servise gidecek ; servisteki usta LFT yi Sft yi nerden bilsin ,o parça değiştirmekle ustalığı kazanmış!!! Abi bu araba gazlı gazı söktür öyle bakayım diyecek ; müşteri ortada top olacak ,bir o taraf bir bu tarafa gidecek ama çözüme ulaşamayacak!!!!
Peki ne yapılması gerekiyor ?
-
Peki lpg kalibrasyonu nasıl yapılmalıdır? Neler yanlıştır ,neler doğrudur?
Öncelikle lpg sistemleri benzin işletim sistemleri gibi değişken değildir yani duruma göre düzenlemeler yapmaz.Yukarıdaki bilgileri hatırlayacak olursak benzin ecüsü bir çok sensörden veri alarak bu verileri harmanlayıp bu verilere göre yakıt düzenlemeleri yapar fakat lpg sistemleri stabildir yani yapılan ilk ayar sürekli devam eden ayardır; duruma göre ,motor yapısına göre ,hava koşullarına göre ,atmosfer basıncına göre ,emilen hava ısısına göre ,oksijen sensörünün verilerine göre ,vs vs vs ... sürekli güncellemeler yapmaz ,yapamaz ; zaten bu düzenlemeleri yapsaydı ne arıza lambası ,ne subab sorunu ,ne de yakıt şikayeti ne de vs vs vs sorunlar olurdu ; bu sorunların hiç biri olmazdı.Peki ozaman ne yapacağız? Nasıl bir lpg ayarı yapacağız ve bundan sonra nelere dikkat edeceğiz.Bunu anlamak için öncelikle klasik lpg kalibrasyonlarını anlamamız gerek.
LPG Firmaları lpg kalibrasyonları için yazılımlar hazırlarlar ; adı üstünde otomatik kalibrasyonlar ile benzin yakıt süreleri ile gaz sürelerini oranlayarak optimum bir lpg yakıt haritası çıkarmaya çalışırlar.Burda otomatik yazılımı programın kalitesi yani lpg markasının yazılımının kalitesi ön plana çıkar.Bugüne kadar abuk subuk bir sürü lpg yazılımı piyasaya çıktı.Kimisi sadece rolantide bir kaç değeri okuyarak ,kimisi arcı 3.000 rpm de tutarak ikimisi ise daha gelişmiş yazılımlar kullanarak lpg yakıt haritasını oluşturmaya çalışmışlardır.
Örneğin AEB yazılıma sahip ürünler (Zavoli ,Romano vb) de araç 3.000 RPM de benzinde ve gazda çalıştırılarak enjeksiyon ms leri eşitlenmeye çalışır ; üç aşağı beş yukarı kalibrasyon tamamlanır fakat hiç bir zaman 0 sıfır hata ile bu kalibrasyon sonuçlanmaz.AEB yazılımı çok gelişmiş bir yazılımdır ,mapping işlemini yapacak lpg ustasına bir çok noktaya müdehale edebilmesini sağlayacak imkanlar tanır.Bu yazılım ile aracın tüm enjeksiyon mslerinde yakıt haritasının düzenlenmesi mümkündür.Fakat bu yazılımı tam anlamıyla düzenleyecek usta sayısı kaç tane diye sorarsanız iki elinize bakmanız yeterli olacaktır.Ustalarımıza bırakın yakıt haritasını şekilllendirmeyi öğretmeyi ,yeni yeni laptop kullanmasını öğretiyoruz!!!
Bu tip bir yazılıma sahip ürün taktırdığınızda usta sadece rolantide bir iki değişiklik yapıp iki gaza basıp abi tamamdır ,10 numara oldu der oysa neyin ne olduğu belli değildir .Rolantide yapılan gaz ayarı kahve falına bakmaya benzer belki doğrudur belki yanlış ,belki araç fakirde kalmıştır belki zenginde belki de doğrudur bunu anlamak için muhakkak yola çıkıp kontrollerin yapılması lazım fakat dediğim gibi bu tip ayar yapan usta sayısı malesef çok az!!!
BRC Plug and drive yazılımı burdaki usta faktörünü oldukça aşağılara çekmiştir.Oto kalibrasyonunda araç benzinde çalıştırılır rolantideki enjeksiyon ms leri hesaplanır ,rolantideki manifolt basınç değeri hesaplanır ,daha sonra gaz pedalına ani olarak 5.000 rpm yi geçmedyecek şekilde basılır ,burdaki amaç benzin enjektörünün maksımum açık kalma süresini ve de manifolt basınç değerinin maksımum suresını gormektir.BRC plug and drive bu değerleri alır ve bunları lpg değerleriyle örtüştürür , şayet hata %5 in üzerindeyse programlamayı yarıda keser tekrar %5 ın altına gelene kadar devam eder ve kalibrasyonu bitirir.Peki BRC 0 sıfır hata ile mi ayar yapar ; hayır o da bir hata aralığı içinde kalibrasyonu tamamlar fakat bu hata aralığı minimum düzeylerdedir ,burda yazılımın önemi ortada fakat daha önemlisi ne olursa olsun oto kalibrasyon ile yetinmeyip yol ayarı yapmaktır.
Rolantide yapılan ayar hikaye dedik neden ? Çünkü araç rolantide yaklaşık 2.00 ms ile 4.00 ms arasında çalışır ; manifolt basıncı ise 250 mbar ile 400 mbar arasındadır ; siz yola çıkıp gazladığınızda bu enjesiyon süresi ( aracın aşırı beslemeli ya da atmosferik olmasına göre değişir) 16 .00 ms ye kadar ,manifolt basıncı 1.000 mbara kadar çıkar.şimdi gözünüzün önünde şöyle bir eğri düşünün ; enjeksiyon süresi 2.00 ms den başlayıp ; 3.00 ms 4.00 ms 5.00 ms..............11.00ms 12.00ms 13.00ms.... ye kadar çıkan bir yakıt eğrisi buna paralel olarak 200 mbar manifolt basıncından başlayıp 300 mbar ,400.mbar ..... 1000 mbar a kadar çıkan bir manıfolt basınc eğrisi.Araç bu her ms ye de ve manifolt basıncında fark farklı yakıtlara ihtiyaç duyacaktır ; oto kalibrasyon yapılmış lpg programları bu harita ile bazı noktalarda eşleşip bazı noktalarda farklılık gösterecektir ; işte bu farklılık gösteren noktalarda araç ya fakirde ya zenginde kalmış olacaktır yani rolantide yapılan ayar baştan söylediğim gibi ortalama bir ayar olacaktır .En başta belirttiğim laan deyince alınan hassas arabalarda arıza lambası yanacak ; hakaret edip bize gülen adam gibi hata aralığı geniş olan araçlarda lamba yanmayacaktır fakat lamba yanmadı diye sevinmeyin sonuçta motordaki karışım zengin ise hem fazla yakıt tüketceksiniz tasarrufunuz düşecek hem de çevreyi gereksiz yere kirleteceksiniz ; tam aksine karışım fakirse hem motorunuz aşırı ısınacak hem de motor ömrünüz zarar görecektir.Peki ne yapacağız???
Muhakkak yol ayarı yapacağız ; işi şansa bırakmayacağız ; yol ayarı yaparak tüm enjeksiyon mslerinde karışımı doğru ayarlayacağız araç hiç bir noktada fakirde kalmayacak ,her noktada ideal AFR yi sağlayacağız.AFR yi sağlamak için illaki wind band kullanmakta gerekmiyor ; lpg programındaki yazılım bize yardımcı olacaktır ya da EOBD cihazı ile yapılacak ayar ile 0 sıfır hata ile bir ayar yapabilir ama başta dediğim gibi bu ayarı kim yapacak??? İşte orda da iş size düşüyor ; balıklama her önünüze gelene lpg montajı yaptırsanız işi şansa bırakmış olursunuz? Peki bu yol ayarı ya da ideal karışım ayarını nasıl yapacağız ? Bu da bana kalsın ,işimizin her detayını da paylaşmayalım )
Peki ayarıda hatasız yaptık yetiyor mu Hayır yine yetmiyor ,peki ne yapılmalı ?
Peki ayarıda hatasız yaptık; yetiyor mu ? Hayır yine yetmiyor ,peki ne yapılmalı ?
Lpg ecüsüne kaydettiğimiz değerler elektronik ortamda saklanıyor ; yani bu değerlerin kesinlikle değişmemesi gerekiyor , peki ne oluyorda araçların lpg ayarları belirli bir süre sonra değişiyor? Araçlarımızın lpg ayarlarının belirli bir süre sonra değişmesinin temel nedeni ÜRÜN KALİTESİ'dir.
Lpg ayarında ve yakıtında temel iki parça var ; bunlardan ilki ve en önemlisi LPG ENJEKTÖRLERdir.
Bir enjektörü kaliteli yapan faktörler onun sesli yada sessiz çalışması, boyutları, üstten, yandan ya da alttan beslemeli olması değildir.
Kaliteli bir enjektörün özelliklerini şöyle sıralıyabiliriz:
1) Açma zamanı(milisaniye) vs akış oranı(debi) grafiğinin lineer karakterde olması.
2) Enjektörün kararsız akış bölgesinin ya da ters karakterli akış bölgesinin mümkün olduğunca kısa sürede bitmesi,mümkünse böyle bir bölgenin olmaması.
3) Açma ölü zamanının(tepki süresi) ve kapatma ölü zamanının birbirine eşit ve mümkün olduğunca kısa olması.
4) Akış oranının, enjektör sıcaklığından en az etkilenmesi.
5) Enjektörün akış oranının, çalışma hayatı boyunca en az değişmesi.
6) O markanın ürettiği aynı tipteki tüm enjektörlerin eş akış oranına sahip olması, yani enjektörlerin aynı akış karakterine sahip olması, farklılık olmaması.
7) Akış oranının, enjektör sürme voltajındaki değişimlerden en az etkilenmesi. Aynı açma süresinde, 11V akü voltajında da 14V akü voltajında da yakın akış oranları vermesi.
Akış oranının, enjektörün girişi ve çıkışı arasındaki fark basıncından en az etkilenmesi.
9) Enjektörün hareket eden parçalarının gazla en az teması.
10) Uzun ömürlü olması.
Piyasadaki enjektörleri inceleyecek olursak;
RAIL, VALTEK, ECOTECH gurubu:
Bu enjektörlerin en büyük dezavantajı, hareket eden parçalarının büyük ve ağır, bobinlerinin büyük dolayısıyla yüksek indüktanslı olmasıdır, elektriksel ve mekanik zaman sabitleri yüksektir ve dolayısıyla ölü zamanları 3 ms. civarındadır ki oldukça yüksektir. Kararsız bölgeleri de uzun sürer.
Bu enjektörler 6. maddedeki eşit karakterlilik konusunda da iyi değillerdir. İki enjektör arasında %10 gibi farklılıklar gördüğüm olmuştur ki bu da aynı aracın iki silindirinin birbirine göre %10 farklı miktarlarda gazla beslenmesi demektir.
Hareket eden tüm parçaları gazla temas eder ancak çalışma toleransları (boşluklar) fazla olduğu için kirli gazdan etkilenmezler.
Basittirler, tamirleri mümkündür ama tamir için sökülüp takılınca eşitlikleri büsbütün bozulur.
Bunlar dışındaki maddelerde iyidirler, ucuzdurlar.
MATRIX :
Bu enjektörün en büyük dezavantajı, geçiş pasajlarının çok dar olması, gazla birlikte gelen parafin olefin ve yağın içinde birikmesi ve dolayısıyla da kirli gazdan etkilenmesidir. Hareketli parçaların tümü gazla temas eder. Tamiri kısmen mümkündür. Bunun dışındaki maddelerin tümünde çok iyidir.
Özellikle bu enjektör 0.5 ms. gibi bir ölü zamanla hız rekorunu elinde bulundurur. Karasız bölgesi yoktur, 0.5 ms. den sonra direk lineer karakter gösterir.
KEIHIN :
Pistonlu yapıdadır, çalışma toleransları düşüktür(piston ve gömlek arasındaki boşluk az), tüm hareketli parçalar gazla temas eder. Piston üzerinde gaz geçişini sağlayan küçük delikler bulunur. Kirli gaz hem pistonla gölek arasını doldurarak kirletmek suretiyle sıkışmalara hem de daha ağır durumlarda bu delikleri tıkayarak tıkanmalara sebep olabilir. Tamir kısmen mümkündür. Bunun dışındaki maddelerin tümünde çok iyidir. Pahalıdır.
BRC :
Tamiri mümkün değildir. Hareketli parçalar gazla temas etmez dolayısıyla kirli gazdan etkilenmez. Belirtilen maddelerin tümünde çok iyidir.
Yukarda özelliklerini gördüğümüz enjektörler araçların lpgde doğru çalışması için en önemli parçadır, Lpg enjektörlerindeki en ufak aksaklık araçların çalışmasına olumsuz etkide bulunacaktır.Örneğin motorun doğru çalışabilmesi için her silindirde eşit ateşleme ,eşit sıkıştırma ve eşit yakıta ihtiyaç vardır ; bunlardan biri eksik olduğunda motor doğru çalışmayacaktır.Lpg sistemi takılı araçlarda meydana gelen yakıt şikayeti,rolantide sarsıntı ,ani gaza yüklenmelerdeki teklemelerin temel nedeni de lpg enjektörlerinin doğru çalışmamasıdır.Piyasadki hemen hemen tüm markaların (PRİNS ve BRC Hariç) enjektörleri selenoıd valflidir ; enjektörün içinde bulunan yaylar belirli bir süre sonra sertliğini kaybediyor ve ilk günkü yakıt püskirtme oranları değişiyor ,ayrıca bu enjektörler yüksek devirlerde istenilen hıza yetişemediği için sürekli açık kalıyor ve gereksiz bir yakıtı yanma odasına püskürtüyor; bu ise hem bize yakıt şikayeti olarak hem de yüksek devirlerde istenilen oranda gazın yanma odasına püskürtülemediği için motor ömrümüze olumsuz etki ediyor.
Yukardaki ayar konusuna dönecek olursak ; yaptığımız ayar her nekadar lpg ecüsünün elektronik ortamında aynı şekilde kalsa da lpg enjektörlerindeki ve yine önemli bir parça olan lpg regulatorundeki değişikliklerden dolayı aracımızın gaz ayarı değişebiliyor ve bu yanlış gaz ayarı yukarda anlattığım mekanik ve elektronik lpg sorunlarına neden olabiliyor.Oysa elektronik enjektör kullanan ürünlerde (BRC) lpg enjektörlerinin debileri zamanla değişmez uzun süreler aynı açma kapama süreleri ile ideal gaz dozajlamasını sağlar ayrıca bu enjektörler üst devirlerde de ki bu üst devirler yanma odasındaki subabların zarar görme ihtimalinin en yüksek olduğu alandır , bu alanlarda da optimum dozajlamayı sağlar ve aracın zarar görmesini engeller.
Burdan şunu anlıyoruz ; LPG li aracımız ile uzun süre motorumuz sağlıklı bir biçimde çalışmasını istiyorsak öncelikle KALİTELİ BİR ÜRÜN tercih edeceğiz ,Bu kaliteli ürünü DOĞRU MONTAJ ile aracımıza taktıracağız ve daha sonra HATASIZ BİR KALİBRASYON ile aracı lpg ile yürüteceğiz.Uzun süreli lpg performansı istiyorsak bu üç kritere uymamız gerekiyor ,bu sac ayağından biri eksik olursa %100 performans malesef sağlayamayız ama bu üç kriter yerine gelirse isteğiniz marka ve model araçta kesinlikle sorun yaşamadan lpg nin tasarrufunu yaşarsınız.
Bu konunun en başında yeni civiclere Atiker ya da benzeri alt ya da orta sınıf bir ürün taktırdığınızda 30.000 km sonra sorun yaşayabileceğinizi yazmıştım ,bu yazıdan anlaşılıyor ki iyi bir üründe taktırsak ama montaj ve ayarı hatalı olursa yine sorun yaşama ihtimalimiz oluyor ama işi baştan kaybetmemek gerek.
SONUÇ itibariyle yeni civicler önceki civiclere göre daha hassas araçlardır ,bu araçlarda muhakkak ÜST SINIF ürünleri tercih etmeli ve bu üst sınıf ürünü doğru yerde doğru şekilde montajını yaptırmalıyız ,bu şekilde yapılacak lpg dönüşüm işlemi sonunda KESİNLİKLE SORUN YAŞAMAZSINIZ.Gönül rahatlığıyla yeni civiclerde lpg'yi tercih edebilirsiniz.
-
Merhaba Emre Bey ;
Lpg sistemleri yeterli gaz basıncını sağlayamadığında otomatik olarak benzine geçiş yapar ve sesli ikaz eder ; siz manuel olarak düğmeye basp aracı benzine aldığınızda tekrar lpg ye geçmek için tekrardan düğmeye basmanız gerekir.Benzine geçiş yapmasının nedeni belirttiğim gibi gaz basıncının düşmesi ya da geçiş ayarlarında minımum geçiş basınç değerinin yüksek girilmesiyle alakalı olabilir ya da herhangi bir sorun yoktur sadece depodaki gaz basıncı azalmıştır Ayar Oto'ya gittiğinizde ayarlarınızı kontrol ettiriniz.Selamlar...herkese selamlar hayırlı haftalar.
lpg takılalı 1 hafta olacak. dün aksam 400 kg yükle . düşük yakıtla(lpg) 2. viteste yüksek devire çıkasım tuttu. araç 85-90 km civarı sarsılarak benzine geçti lpg kapandı . deviri düşünce lpgye geçmedi ben düğmeden aç kapa yaptım. servisi aradım biraz önce aksam bir kontrol yapacaklar. iyiki ikametime yakın biryerde dönüşüm yaptırmısım . bu tarz bakım ve kontrollerde vaktim gitmiyor. bu arada aksam durumu kontol edecekler fakat bir problemmidir. yoksa normal bir durummudur . Mehmet bey ?
saygılar -
Mehmet Bey selamlar uzun zamandır size soru sormuyorum.Sakıncası yoksa iki sorum olucak size.Birincisi aracım şehir dışı 17 kuruş yakarken şehir içinde 330 kuruş yakıyor (2004 toyota verso) bu kadar fark olması normal mi sizce.İkincisi ise aracımın ilk bakım zamanı geldi nelere dikkat etmem ve kontrol ettirmem gerekiyor.Şimdiden teşekkür ederim...