Selam arkadaşlar, bildiğiniz gibi ister benzinli, ister dizel olsun araç motorlarında(otomobil, otobüs, kamyon, lokomotif, gemi vs.) verimliliği arttırmak amacı ile aşırı besleme sistemler kullanılabilmektedir. Bu sistemlerin gerektirdiği bazı değişiklikler de motorda yapılmalıdır(sıkıştırma oranını düşürme, dişli, kasnak, egzoz bağlantı aparatları ekleme vs.). Hepsinin ortak amacı ise motora giren hava miktarını(atmosferik bir araçta yaklaşık 1 atm dir ve hava kanalları, filtreler vs. nedeni ile bu 1 atm nin altında geçekleşmektedir) arttırmak ve bu havanın üzerine yakıt püskürtmek, damlatmaktır. Çünkü yakıtın yanması için gereken belli miktarda hava silindirlerin içine yollanmalıdır. Bu hava miktarını ve yakıt beslemeyi de yükseltmek, motor hacimsel verimini de arttırmaktadır. Tabi bu arttırma sırasında hava sıkışmakta ve herkesin bildiği gibi sıkışan havanın basıncı ve dolayısı ile ısısı artmaktadır. Bu ise ters bir etki ortaya çıkararak, hacimsel bazda hava içinde bulunan oksijen atomu sayısını azaltmaktadır ve ortaya belli ölçülerde bir paradoks çıkmaktadır. Bu noktada devreye intercooler devreye girmekte ve yine akışan hava yolu ile motora giren havanın soğutması sağlanmaktadır.
Bunların dışında, kompresörlerin de tipleri(sanayide) ve turbonun da farklı sıralı çalışma şekilleri(biturbo, twin turbo) mevcuttur.
Twinturbo: aynı hacimdeki turbolar, aynı anda devreye girerek motora aynı devir aralıklarında hava pompalar, güç artışı sağlar. Özellikle V formlu motorlarda karşılıklı silindirlerin her grubu için bir turbo kullanılabilir. W formlu motorlarda 4 turboluları mevcuttur.
Biturbo: Yine iki adet turbo vardır ancak hacimleri ve dolayısı ile aktif devirleri farklıdır ve ardısıra hareket ederler ve böylece turbo bandını genişletirler.
Umarım keyifle okursunuz.
Turboşarj:
Turbo şarj Turbo şarjın çalışmasını mükemmel anlatan bir simülasyon Turbo, motora atmosferik basıncın üzerinde hava vererek yani cebri doldurum yaptırarak daha küçük hacimli motordan daha yüksek güç alınmasını sağlayan, hareketini egzoz gazının dışarı çıkma basıncından alan bir çeşit pompadır. Türbin ve kompresör olmak üzere iki adet pervaneye sahiptir. Türbin egzoz tarafında, kompresör emme tarafında yer almaktadır. Egzoz gazının çıkma basıncıyla dönen türbin aradaki bağlantı milinin yardımıyla kompresör pervanesini döndürür. Bu sayede motor silindirine önemli ölçüde artan bir hava girişi sağlanır.
Kompresör(Süperşarj):
Normalde bir pistonun pozitif yer değişimi sonucu silindir içerisine hava dolar ve bu hava sıkıştırılarak yanmada kullanılır. (bkz: Dört zamanlı motorlar) Silindir içerisine ne kadar çok hava gönderilebilirse üretilen güç o denli yüksek olur. Süperşarj tekniği de bu prensibe dayanır. Bu teknikte hava silindire gönderilmeden önce bir kompresör ile sıkıştırılır ve yüksek basınç sayesinde aynı hacimdeki silindir içerisine daha çok hava verilmiş olur. Sonuç olarak daha fazla yakıt yakılarak aynı motordan süperşarj sayesinde motor hacmini büyütmeden daha fazla güç elde edilmiş olur.
Süperşarj (yaklaşık olarak) "normalden daha fazla yüklemek" anlamına gelir. Süperşarj üniteleri mekanik su pompalarından esinlenilerek yapılmıştır dünyada ilk fotoğraftaki Bentley üzerinde kullanılmıştır.
Kaynak:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Turbo%C5%9Farj http://tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCper%C5%9Farj
