Selam arkadaşlar.
Burada sıkça kullandığımız ve hatta çekinmeden daha da sık kullanmamız gereken (ben böyle düşünüyorum) bir ifadenin, alkışın ne anlama geldiğini sizler ile paylaşmak istedim.
''Alkış’ın Etimolojisi:
Oldukça eski bir Türkçe sözcüktür Alkış. Kökeni eski Türk dillerinde geçen : Alkamak dır. Beğenmek, övmek anlamında bir sözcüktür Alkamak. Alkıç, da Alkamak’dan türetilmiş olmalıdır. Alkıç: dua, kutsama, övgü, sena anlamında eski bir Türk geleneği. Alkıç’ın Alkış dolarak kullanılmasının örnekleri de XIV. Yüzyıla kadar geri gidiyor. Şamanist ve Müslüman Türklerde ad veren ihtiyarların alkışta bulunduğu; Şamanistlerin, Şamanın alkışına mazhar olmaya çalıştıklarını öğreniyoruz. Dede Korkut ‘un öykülerinde ad verirken alkışlamayı unutmadığı görülüyor. XIV. yüzyıldan kalma İşkname ‘de geçen bir dua da şu dizeleri okuyoruz: “Atadan böyle midir bana alkış Ki hasret oduna yanam yaz kış” Yine XIV. Yüzyıldan kalma Dede Korkut öykülerinde, Alkış sözcüğünün bu anlamda kullanıldığına dair pek çok örnek var:
— Ola kim bir ağzı dualının alkışıyla Tanrı bize bir batman ‘(büyük, güzel) ayal (Eş) vire didi.”
Halk edebiyatımızda alkış : “Kişinin kendisi ya da bir başkası için söylediği iyilik ve esenlik dileme sözü” olarak bilinir. Alkış’ın karşıt anlamı ise kargış’tır. Kargış: beddua, ilenç, lanet anlamında kullanılmıştır.''
Alıntı adresi:
http://art-e.sdu.edu.tr/docs/Alkis.pdf Prof. Dr. Murat Tuncay
Dokuz Eylül Üni. GSF. Sahne Sanatları Böl. Baş.
