Konu: motor hacmi ile motor ömrü arasındaki ilişki?

[(Gizli Üye)]

selam arkadaşlar. aklıma araçların motor hacimleri ile motor ömürleri arasında nasıl bir ilişki olduğu geldi. özellikle japon üreticiler otomobillerini uzun ömürlü yaptığı bilinen bir gerçektir. piyasada 800 cc'lere kadar araçlar bulunuyor. japonlar da düşük yakıt sarfiyatı sağlamak için motor silindir hacimlerini düşük tutmaya çalışıyorlar. acaba silindir hacmi küçülmesi,  motorların ömürlerini ne yönde etkiliyor?  örenğin 2000cclik bir araçla zorlanmadan hız limitlerinde seyrederken 1,0 veya 1,3 lt'lik araçlar daha fazla çaba sarfedecek. bu gibi durumlar göz önüne alınırsa düşük veya yüksek motor hacimli araçların  motor ömrü nasıl etkilenir?
tecrübe ve fikirlerinizi bekliyorum.

[(Gizli Üye)]

İlginç bir düşünce..Daha önce aklımdan bile geçmemişti..Ben de merak ettim açıkçası bakalım sonuç nedir?

[(Gizli Üye)]

  Güzel bir konu bence.
 Motor ömrünü etkileyen bir çok parametre mevcut. Bunlardan sürücünün kullanım tarzına müdahale edilemeyeceğinden araştırma dışında tutabiliriz, tabi şimdilik.
 Motoru oluşturan parçaların metalurjik yapısı o motorun ömründe etkilidir. Yine motorun iç dizaynıda. Örneğin üst kapağı alüminyum olan ancak blok dökme demir olan bir motorda farklı ısınma oranları ve dolayısı ile farklı genleşme katsayıları olacağından özellikle üst kapak contası zorlanabilir. Yine motor ilk çalıştırmada soğutma suyunun devirdaim olduğu blok ile içde direk patlamalara karşı gelen silindirlerin genleşme oranları da farklı oalcaktır. Bu da özellikle aracın bulunduğu iklime bağlı olarak farklı şekillerde aşınmaya etki edecektir. Motor sonuçta en fazla ilk çalıştırmada aşınır. Yine özellikle üstten egzantrikli araçların uzun süre rölantide çalışması, egzantriklerde aşınmaya sebep olabilir.
 Yükek devir de daha fazla sürtünme demektir ve aşınmayı arttırır. Oysa dizel gibi düşük devir çeviren motorların, yüksek deivrlilere göre bu noktada belirgin bir avantajı vardır. Yine dizel yakıtların yağlama yeteneğide motoru korumada önemli bir etmendir. Tabi kullanılan yakıtın kalitesinide unutmamak, motoru detanasyondan korumak gerekir. Yine motora binen yükde, onun ömrü üzerinde etkilidir.
 Belki şimdi silindir hacmi ile, motor ömrü konusunda bir bağıntı kurmaya gelebiliriz. Benim fikrime göre; küçük motorlarda, mekanik aksamlar arasındaki tölerans değerler büyük motorlara nazaran daha azdır, ayrıca kıüçük motora binen yükler onu büyük motora nazaran daha fazla zorlayabilir, belli performansları elde etmek için büyük motora nazaran daha yüksek kalkış ve sürüş devirlerini kullanmak gerekebilir ve bunlarda motor ömrünü ister istemez etkiler. Ayrıca oransal olarak büyük daha değerler ifade etmesine rağmen, büyük bir motorun %10 güç kaybetmesi (zaman içinde) ile küçük bir motorun %10 güç kaybetmesi arasında da fark olur. Küçük motorun sınırlı gücünün %10 'u bile onun için önemlidir. Tabi bu son yazdıklarım tamamen benim düşüncelerim, çok farklı görüşlerde olabilir.

[(Gizli Üye)]

bu yönde hiç düşünmemiştim ama daha büyük motor -> daha şiddetli patlama -> metallerin maruz kaldığı daha yüksek güç diye gidersek büyük motorların ömrünün daha kısa olması lazım.

[(Gizli Üye)]

Genelleme yapmanın çok zor olduğu bir konu bu. Günümüzde küçük motorların mühendisliğine de en az büyük olanlar kadar zaman ve işgücü harcanıyor. Sorunun cevabı büyük ölçüde tasarımda dayanıklık kriterleri ile "ağırlığı azaltma" çabasının nasıl dengelendiğine bağlı. Yüksek devirde kullanılmak zorunda kalınması tabi ki motor ömrünü etkiler fakat burada kasa ağırlığı, vites oranları ve kullanım alışkanlıkları da önemli.
Kural olarak büyük makineler küçük olanlardan daha verimlidir ve aynı verimdeki bir motoru daha küçük boyutlarda üretme çabasının mühendislik açısından bazı maliyetleri olacaktır. Bu bazen motor ömrünün biraz kısalması olabilir. Sağlanan yakıt tasarrufunun bunu karşıladığı hesaplanır, veya arabanın toplam ömür beklentisi göz önünde bulundurulur. Her tasarım bu farklı kaygıların tutarlı bir dengesini yansıtan bir kararlar manzumesidir.
Biraz yuvarlak konuştum ama konu yuvarlak..

Yok alper bey.. Şiddetli patlama ile ilgili değil. Genelde motoru bitiren şey sürtünmedir, o da devirli kullanımla ilgilidir. Patlama şiddeti zaten gaza bastıkça artar. Rölantide %5-10 falan fark eder. O ısıyı emecek olan hava hacminin büyük olması aslında iyi bişeydir. Büyük motorda genelde kompresyon fazla olur, (bu önemli işte) motor bloğu da ona göre sağlam yapılır. Ama ağırlık artışı göze alındığı için olması gerekenden de biraz sağlamdır.

[(Gizli Üye)]

bence de ilginç bir konu. çok basit bir mantıkla,

tüm şartların aynı olduğunu düşünürsek, piston çapını iki katına çıkardığımızda, sürtünme yüzeyi 4 katına, silindir hacmi ise 8 katına çıkacaktır.
ilk hesaptaki motoru 1 litre olarak düşünürsek, ikincisi sekiz litre olacak ve her boyuttaki ölçüsü x2 olacaktır.
diyelim ki 1 litre olan 100hp olsa 8 litre olan 800hp olacaktır. güç 8 katına çıkmasına rağmen motorumuzu soğutabileceğimiz yüzey ancak 4 kat artabilmiştir.
bu mantığa göre aynı yapıdaki büyük motorda sürtünmeden kaynaklanan kayıplar daha az olacak fakat soğutma/hareret problemleri yaşanması daha olası olacaktır.
büyük motorda birim alana düşen ısı ve basınç daha fazla olacağından malzemeler daha zorlu şartlar altında çalışacaktır.

gerçekten de örneğin 1 lt ve 2 lt motorların pistonlarına, silindirlerine baktığınıza çok bariz bir fark (iki katı gibi) göremezsiniz. bu parça, çok az bir ebat farkına sahip olmasına rağmen iki katı güçle başetmek zorundadır.

aynı yapı, aynı teknoloji ve aynı çalışma şartlarında çalışacak küçük hacimli motor avantajlıdır ve daha uzun ömürlü olması beklenir.

[(Gizli Üye)]

Pistonlara basınçtan bişey olmuyor. Motor bloğunun yapısı önemli.
Yalnız sürtünmenin sürtünme yüzeyi ile doğru orantılı olduğu düşünceniz benim fizik bilgilerimle örtüşmüyor. Modelinizi gözden geçirin. Kuvvet x sürtünme katsayısı olması lazım. ??

Hesap yapmak o kadar kolay değil. Naif mühendislik yerine emprik gözlem daha yararlı olur diye düşünüyorum. İstisnaları olmakla birlikte, genel kural olarak büyük makinelerin küçüklere nazaran daha verimli ve daha uzun ömürlü olduklarını zaten günlük hayatımızda gözlemlediğimiz kanısındayım. Kıyaslayınız
evde kullandığımız jeneratör - keban barajındaki jeneratör
motorsiklet motoru - otomobil motoru
walkman - müzik seti
Bedia Akartürk - .. Yok bu uymadı..

[(Gizli Üye)]

bu konuyu bir ara bende çok merak etmiştim makine mühendisi arkadaşalarla tartıştık bazı ustalara fikirlerini ve aynı model marka motorları farklı araçalardan motor arızasıyla çok gelen araçları sordum nette araştırma yaptım, çok değişik bilgiler edindim. bunları burada kısaca sizlerle paylaşayım
motor ömrü
1. motorun teknolojisine ve kullanıldığı parçaların cinsine
2. kullanım tarzına(araç kısa mesafelerde mi kullanılıyor uzun mesafelerdemi yani 70-80 derecen aşağı soğuk çalışma fazlamı az mı, aracı süren şahıs motora ne kadar yükleniyor rampa yukarı çıkarken aracın hızlanma hakimiyeti motordamı yoksa motor son gücü ile rampayamı zorlanıyor yüksek viteste max tork devirinin altlarında motor bayıldı bayılacak şekilde mi rampayı çıkıyor, gereken periyodik bakımları zamanında yapılıyormu )
3. motor hacmide çok azda olsa bu konuda etkili fakat şehir içi kullanımlardaki yakıt ve vergideki avantajları bu dez avantajı fazlası ile örmekte.
kısacası trafikte ani hızlanmalar makas yapmalar otobanda çok yüksek hızlar yapılmıyacaksa normal makul bir kullanım yapılacaksa ve şehir içi kısa mesafelerde araç kullanılacaksa küçük hacimli motor daha avantajlı ve diğer büyük hacimli motorlarlada hemen hemen aynı ömre sahip olacaktır.çünkü kısa mesafelerde büyük motordan daha hızlı ısınıp soğuk çalışması daha az olacaktır,fakat araç çalıştırıldıktan sonra çok uzun süreler durmadan çalışacak ve performans gerektiren devamlı şehir dışı veya ağır hizmet türü kullanılıyorsa küçük hacimli motor büyük hacimli motora nazaran çok daha kısa ömürlü olacaktır.mesela ticari kullanılan doblolarda 1,3 multijet motor 300-400 bin km sonra yenilenmek ister ama aynı aracın 1,9 olanları aynı kullanım şartlarında 500-600 bin km gidebilmektedir, bu kullanım ticari yerine ev tipi olsa idi 1,3 veya 1,9 motor hacimli olmasına bakmıyarak motor ömrü dolmadan zaten aracın kasa ve diğer yerlerinin ömrü dolacaktı.büyük hacimli motorda devamlı soğuk çalışmadan aşınıp küçük hacimli motorda normal ömrünü doldurduğundan 200-300 bin km sonra yenileme isteyecektir.

[(Gizli Üye)]

Tamamen katılıyorum. İyi özetlemişsiniz. 
Motor ısınması konusunu belirttiğiniz iyi oldu. Doğrudur.. Sürekli çok kısa mesafede kullanmak, motor büyükse (ısınma hemen olamayacağı için) motor ömrünü kötü yönde etkiler. Kısa mesafeler için en küçük araç en akıllıcası..

[(Gizli Üye)]

bu yönde hiç düşünmemiştim ama daha büyük motor -> daha şiddetli patlama -> metallerin maruz kaldığı daha yüksek güç diye gidersek büyük motorların ömrünün daha kısa olması lazım.

Bu bakış açısıda doğru aslında fakat burada etkili olan nokta Sıkıştırma Oranıdır. Yani sıkıştırma oranıda motor ömründe etkili olan parametrelerden birisidir.

 Kısa mesafeler için küçük hacimli motor daha mantıklı bir yaklaşımdır fakat bununda motor teknolojisi paralelinde farkları vardır. 3,5Lt. yağ kapasitesi olan bir motor ile 5,5Lt. yağ kapasitesi olan bir motor, ya da egzoz sistemi ile motor yağını ısıtan bir motor teknolojisi gibi.

 Her silindir hamci için istenen uzun Km. lerde dayanabilecek motor yapmada hiç bir firma bir sorun yaşamaz. Ama ekonomik ömür süreleri belirlemektir. Yani aracın motoru 500.000Km. de 10 yaşında ancak motoru hala çok iyi durumda olabilir fakat otomotiv üreticilerine göre o aracın teknolojisi artık geride kalmıştır, tüketim, emisyon, güvenlik ve konfor olarak. Bu süreç son yıllarda daha da hızlı işlemektedir.

[(Gizli Üye)]

bu yönde hiç düşünmemiştim ama daha büyük motor -> daha şiddetli patlama -> metallerin maruz kaldığı daha yüksek güç diye gidersek büyük motorların ömrünün daha kısa olması lazım.

+1

Conta yakma problemi 6-8 silindirli araclarda daha cok oluyor.

[(Gizli Üye)]

tecrübeyle sabittir, eski teknolojide küçük motorlar daha çabuk biterdi. mesela, broadway motoruyla(1,4), renault 19 (1,6) motorunu karşılaştırmıştık. yaklaşık aynı(yıl) üretim arabaları, aynı şartlarda kullandık. broadway 100.000 i geçtikten sonra motor istemeye başladı, 19 da tık yoktu.

[(Gizli Üye)]

tecrübeyle sabittir, eski teknolojide küçük motorlar daha çabuk biterdi. mesela, broadway motoruyla(1,4), renault 19 (1,6) motorunu karşılaştırmıştık. yaklaşık aynı(yıl) üretim arabaları, aynı şartlarda kullandık. broadway 100.000 i geçtikten sonra motor istemeye başladı, 19 da tık yoktu.

130.000 Km broadway kullandım.Motor sapasağlam.Araba kardeşimde 250.000 km diyeceğinden eminim(belki daha fazla).Her motorun üreticisi motorun limitlerini bilir.Motor hacmi ile ömrü arasında ilişki olacağını düşünmüyorum.Motor ömrünü firma kalitesi ve kullanıcının tutumu belirler.Yeni nesil araçların motor teknolojileri çok yüksek.Her hacimde üretilen motorlar son derece sağlam.Firmalar her motoru hacmine göre ömür esasına göre yapsa,çabuk tükenen motorları nasıl izah eder,firma imajlarını nasıl kurtarırdı.Farklı motor seçenekleri sunmaz,en sağlamı sunardı.

[(Gizli Üye)]

tecrübeyle sabittir, eski teknolojide küçük motorlar daha çabuk biterdi. mesela, broadway motoruyla(1,4), renault 19 (1,6) motorunu karşılaştırmıştık. yaklaşık aynı(yıl) üretim arabaları, aynı şartlarda kullandık. broadway 100.000 i geçtikten sonra motor istemeye başladı, 19 da tık yoktu.

broadway motor konusunda 19 dan daha sorunsuzdur.

[(Gizli Üye)]

arkadaşlar hepinize verdiğiniz bilgilerden ötürü teşekkür ederim. bakalım daha neler çıkacak. 2 sene önce 1400 cc, 99 model, yakışıklı :)corollam vardı. urfada görev yaparken adana-urfa arası 110 km hıza(otobanda) biraz daha uzun sürede ve motora daha fazla yük bindirerek çıkardım. şimdi 1600 cc 2006 corollam var. aynı hıza daha az zorlanarak daha kısa sürede çıkıyorum. hep aklımda '' araç ne kadar rahat çalışırsa (zorlanmadan) o kadar iyi'' gibi bir düşünce olmuştur. yukarıda yazılanları okuyunca şimdi ne olacak dedim kendi kendime...